Upadłość gospodarcza – upadłość firmy, JDG i spółki krok po kroku

Rozdział 01 / 14

Upadłość firmy w 3 zdaniach

Upadłość przedsiębiorcy – potocznie upadłość gospodarcza albo bankructwo firmy – to sądowe postępowanie wobec niewypłacalnej firmy: jednoosobowej działalności gospodarczej, spółki osobowej lub spółki kapitałowej. Jego celem jest wspólne i uporządkowane zaspokojenie wierzycieli z majątku firmy, pod nadzorem sądu i syndyka. Przedsiębiorca, który stał się niewypłacalny, ma 30 dni na złożenie wniosku – spóźnienie może oznaczać osobistą odpowiedzialność za długi firmy.

Dla kogo jest ten poradnik?

• Właściciele jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG) i wspólnicy spółek cywilnych.
• Zarządy spółek z o.o., prostych spółek akcyjnych i spółek akcyjnych.
• Wspólnicy spółek osobowych, którzy za długi spółki odpowiadają bez ograniczeń (np. wspólnicy spółki jawnej), oraz wspólnicy spółki partnerskiej.
• Byli przedsiębiorcy, którzy zamknęli firmę z długami i zastanawiają się nad upadłością konsumencką.

Co dla Ciebie oznacza upadłość firmy?

Dla wierzycieli upadłość to sposób na odzyskanie części należności w jednym, wspólnym postępowaniu, zamiast wyścigu egzekucji. Dla spółki kapitałowej to zwykle koniec działalności i wykreślenie z rejestru. Dla przedsiębiorcy – osoby fizycznej upadłość może zakończyć się umorzeniem pozostałych długów: po zakończeniu postępowania można złożyć wniosek o plan spłaty albo o umorzenie (art. 369–370f Prawa upadłościowego).

Zanim jednak złożysz wniosek o upadłość, sprawdź, czy firmy nie da się uratować. Restrukturyzacja (np. postępowanie sanacyjne albo układ z wierzycielami) bywa lepszym wyjściem – opisujemy ją w rozdziale Upadłość czy restrukturyzacja?.

Rozdział 02 / 14

Kim jest przedsiębiorca w rozumieniu Prawa upadłościowego?

Definicja przedsiębiorcy

Prawo upadłościowe odsyła do definicji z Kodeksu cywilnego. Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową (art. 43¹ k.c., art. 5 ust. 1 Prawa upadłościowego).

Przepisy o upadłości przedsiębiorców stosuje się ponadto do (art. 5 ust. 2 Prawa upadłościowego):

• spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, prostych spółek akcyjnych i spółek akcyjnych – także wtedy, gdy nie prowadzą działalności gospodarczej;
• wspólników spółek osobowych, którzy odpowiadają za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem;
• wspólników spółki partnerskiej.

Upadłości przedsiębiorcy podlegają też wspólnicy spółki cywilnej – każdy z nich jest przedsiębiorcą (art. 43¹ k.c.). Sama spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem, dlatego „upadłość spółki cywilnej” oznacza w praktyce upadłość jej wspólników.

Takie same zasady dla małych i dużych firm

Te same zasady dotyczą niewielkich jednoosobowych firm i większych podmiotów – spółek z o.o., prostych spółek akcyjnych, spółek akcyjnych, spółek kapitałowych w organizacji, wspólników spółek osobowych odpowiadających za długi bez ograniczeń i wspólników spółki partnerskiej. Różnice dotyczą skutków: inaczej kończy się upadłość osoby fizycznej, a inaczej spółki (zob. JDG a spółka).

Kto nie ogłosi upadłości jako przedsiębiorca?

• Rolnik, który nie prowadzi innej działalności gospodarczej – jest wyłączony z upadłości przedsiębiorców (art. 6 pkt 5 Prawa upadłościowego) i korzysta z trybu konsumenckiego.
• Osoba, która zakończyła działalność i została wykreślona z CEIDG – co do zasady podlega już przepisom o upadłości konsumenckiej (art. 491¹ Prawa upadłościowego).
• Wspólnik lub członek zarządu spółki z o.o., który nie prowadzi własnej działalności – nie jest przedsiębiorcą, więc w razie osobistych długów może ogłosić upadłość konsumencką.

Rozdział 03 / 14

Kiedy można ogłosić upadłość firmy? Przesłanki

Sąd ogłasza upadłość przedsiębiorcy, gdy firma jest niewypłacalna. Do tego dochodzą dwa warunki, które w praktyce decydują o wyniku sprawy: co najmniej dwóch wierzycieli i majątek wystarczający na koszty postępowania.

Niewypłacalność – utrata płynności (3 miesiące)

Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych (art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego). Ustawa ułatwia ocenę: domniemywa się utratę płynności, gdy opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące (art. 11 ust. 1a). Ta przesłanka dotyczy wszystkich przedsiębiorców – także JDG.

Przykład

Firma budowlana od kwietnia nie płaci dwóm dostawcom faktur, których termin minął, a od lipca zalega też z leasingiem. Na początku sierpnia opóźnienie najstarszych płatności przekracza 3 miesiące – ustawa domniemywa, że firma utraciła płynność. Najpóźniej wtedy trzeba przyjąć, że biegnie 30-dniowy termin na wniosek (zob. obowiązek 30 dni).

Niewypłacalność – nadmierne zadłużenie (24 miesiące)

Osoby prawne (np. spółka z o.o.) i jednostki organizacyjne, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, są niewypłacalne także wtedy, gdy ich zobowiązania pieniężne przekraczają wartość majątku przez okres przekraczający 24 miesiące (art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego).

• Ustawa wprowadza tu domniemanie oparte na danych z bilansu (art. 11 ust. 5).
• Do zobowiązań nie wlicza się m.in. zobowiązań przyszłych oraz pożyczek od wspólników (art. 11 ust. 4).
• Ta przesłanka nie dotyczy spółek osobowych, w których co najmniej jeden wspólnik odpowiadający bez ograniczeń jest osobą fizyczną (art. 11 ust. 7).
• Nawet przy nadmiernym zadłużeniu sąd może oddalić wniosek, jeśli firmie w niedługim czasie nie grozi utrata płynności (art. 11 ust. 6).

Wielość wierzycieli – co najmniej dwóch

Prawo upadłościowe reguluje „zasady wspólnego dochodzenia roszczeń wierzycieli od niewypłacalnych dłużników będących przedsiębiorcami” (art. 1 ust. 1 pkt 1). Z określenia „wspólnego dochodzenia” doktryna i orzecznictwo wywodzą wymóg, by przedsiębiorca miał co najmniej dwóch wierzycieli. Nie wynika to wprost z brzmienia przepisu, lecz z jego wykładni.

Dla porównania: w upadłości konsumenckiej wymóg wielości wierzycieli wyłączono wprost – wystarczy jeden wierzyciel (art. 491² ust. 2 Prawa upadłościowego).

Majątek na koszty postępowania – kiedy sąd oddali wniosek (art. 13)

Upadłość przedsiębiorcy kosztuje, a koszty pokrywa się z majątku firmy. Dlatego:

• sąd oddala wniosek, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania albo wystarcza wyłącznie na ich zaspokojenie (art. 13 ust. 1);
• sąd może oddalić wniosek, jeżeli majątek jest obciążony hipotekami, zastawami lub innymi zabezpieczeniami w takim stopniu, że pozostała część nie wystarczy na koszty (art. 13 ust. 2) – to decyzja fakultatywna;
• oddalenia nie stosuje się, gdy majątek można odzyskać przez zaskarżenie czynności dłużnika, np. wyzbycia się składników majątku (art. 13 ust. 3).

Co się dzieje, gdy sąd oddali wniosek z braku majątku?

• Przy spółce wpisanej do KRS sąd ustala, czy są podstawy do rozwiązania spółki bez likwidacji (art. 13 ust. 2a).
• Prawomocne postanowienie o oddaleniu wniosku jest obwieszczane, a wspólnicy spółki osobowej odpowiadający bez ograniczeń są ujawniani w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o KRZ).
• Oddalenie wniosku nie zwalnia członków zarządu z odpowiedzialności za długi spółki (art. 299 k.s.h.).
• Właściciel JDG, którego wniosek oddalono, może po zamknięciu działalności rozważyć upadłość konsumencką – tam brak majątku nie przeszkadza.

Rozdział 04 / 14

Obowiązek złożenia wniosku w 30 dni i odpowiedzialność za spóźnienie

Kto i kiedy musi złożyć wniosek?

Dłużnik jest obowiązany złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości nie później niż w terminie 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości (art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego). Obowiązek dotyczy także właściciela JDG.

W spółkach i innych osobach prawnych obowiązek ciąży na każdym, kto ma prawo prowadzić sprawy dłużnika i go reprezentować – samodzielnie lub łącznie z innymi (art. 21 ust. 2). W spółce z o.o. to w praktyce każdy członek zarządu.

Odpowiedzialność za niezłożenie wniosku – zestawienie

Jak uniknąć odpowiedzialności?

• Złożyć wniosek o upadłość we właściwym czasie. Wykazanie, że wniosek złożono w terminie, to jedna z przesłanek zwalniających członka zarządu z odpowiedzialności z art. 299 k.s.h. i art. 116 Ordynacji podatkowej.
• Wszcząć restrukturyzację. Odszkodowania z art. 21 ust. 3 nie zapłaci osoba, która nie ponosi winy – np. dlatego, że otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu (PZU). Zatwierdzenie układu zwalnia też z odpowiedzialności z art. 299 k.s.h.
• Dokumentować decyzje. Notatki z oceny płynności, korespondencja z wierzycielami i bilanse pomagają później wykazać, kiedy faktycznie wystąpiła niewypłacalność.

Rozdział 05 / 14

Upadłość JDG, spółki z o.o. i spółek osobowych – różnice

Upadłość jednoosobowej działalności gospodarczej

JDG nie jest odrębną osobą prawną – przedsiębiorcą jesteś Ty jako osoba fizyczna (art. 43¹ k.c.). „Upadłość firmy jednoosobowej” to więc Twoja upadłość jako przedsiębiorcy. Masa upadłości obejmuje majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty w toku postępowania (art. 61–62 Prawa upadłościowego) – nie dzieli się go na „firmowy” i „prywatny”. Poza masą pozostaje m.in. mienie wyłączone od egzekucji (art. 63).

Najważniejsze cechy upadłości JDG:

• opłata od wniosku 1000 zł i zaliczka na wydatki (w 2026 r. 8851,42 zł) – szczegóły w rozdziale wniosek;
• ryzyko oddalenia wniosku z braku majątku (art. 13);
• szansa na oddłużenie: w ciągu 30 dni od obwieszczenia o zakończeniu postępowania możesz złożyć wniosek o ustalenie planu spłaty i umorzenie reszty długów albo o umorzenie bez planu lub warunkowe umorzenie (art. 369–370f);
• plan spłaty trwa maksymalnie 36 miesięcy, a jeśli doprowadziłeś do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa – od 36 do 84 miesięcy (art. 370a). jeśli spłacisz co najmniej 70% (albo 50%) zobowiązań z listy wierzytelności, plan może trwać maksymalnie 12 (albo 24) miesiące – podobnie jak w upadłości konsumenckiej;
• sąd odmówi oddłużenia z tych samych przyczyn co w upadłości konsumenckiej, np. przy celowym doprowadzeniu do niewypłacalności (art. 369 ust. 3).

Co z długami prywatnymi przedsiębiorcy?

Ponieważ właściciel JDG odpowiada za długi jako jedna osoba, w postępowaniu biorą udział wierzyciele zarówno z działalności (dostawcy, leasing, ZUS, urząd skarbowy), jak i prywatni (np. bank z kredytu gotówkowego). Majątek prywatny również wchodzi do masy upadłości (art. 61–62). Dlatego przed złożeniem wniosku warto ustalić, co stanie się z mieszkaniem, samochodem czy rachunkami – omawiamy to indywidualnie.

Upadłość spółki z o.o. (oraz S.A. i PSA)

• Spółka kapitałowa nie uzyskuje oddłużenia. Po zakończeniu postępowania upadłościowego zostaje wykreślona z KRS.
• Wniosek muszą złożyć członkowie zarządu w terminie 30 dni (art. 21 ust. 2).
• Kluczowe jest ryzyko osobiste zarządu: odpowiedzialność za długi spółki (art. 299 k.s.h.), za zaległości podatkowe (art. 116 Ordynacji podatkowej) i karna (art. 586 k.s.h.).
• Spółka z o.o. może być niewypłacalna zarówno z powodu utraty płynności, jak i nadmiernego zadłużenia trwającego ponad 24 miesiące (art. 11 ust. 1–2).
• Odpowiedzialność z art. 299 k.s.h. dotyczy członków zarządu – nie wspólników jako takich.

Upadłość spółek osobowych (jawnej, partnerskiej i innych)

• Ogłoszenie upadłości spółki osobowej nie oznacza automatycznie upadłości jej wspólników. Wspólnicy odpowiadający bez ograniczeń podlegają odrębnie przepisom o upadłości przedsiębiorców (art. 5 ust. 2 pkt 2 Prawa upadłościowego).
• Przesłanka nadmiernego zadłużenia nie dotyczy spółki osobowej, w której co najmniej jeden wspólnik odpowiadający bez ograniczeń jest osobą fizyczną (art. 11 ust. 7).
• Dopóki jesteś wspólnikiem spółki jawnej lub partnerskiej, nie ogłosisz upadłości konsumenckiej – możesz to zrobić po wystąpieniu ze spółki.

Rozdział 06 / 14

Zamknięcie JDG i upadłość konsumencka byłego przedsiębiorcy

Wielu przedsiębiorców nie wie, że po zamknięciu działalności mogą skorzystać z upadłości konsumenckiej, obejmującej także długi firmowe. To często tańsza i prostsza droga niż upadłość przedsiębiorcy – ale ma swoje warunki i ryzyka.

Jak to działa?

1. Kończysz działalność i wykreślasz wpis z CEIDG. Od tej chwili nie jesteś przedsiębiorcą i podlegasz przepisom o upadłości konsumenckiej (art. 491¹ Prawa upadłościowego). Nie obowiązuje żaden okres karencji – wystarczy wykreślenie przed złożeniem wniosku.
2. Składasz wniosek o upadłość konsumencką – opłata wynosi 30 zł, bez zaliczki na koszty (art. 76a ustawy o kosztach sądowych; art. 491² ust. 1 Prawa upadłościowego). Koszty tymczasowo pokrywa Skarb Państwa (art. 491⁷), więc brak majątku nie przekreśla sprawy.
3. Długi z działalności są objęte postępowaniem. Umorzenie obejmuje zobowiązania powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości – także firmowe, np. wobec dostawców, ZUS czy urzędu skarbowego (art. 491²¹ ust. 1). Wyjątkiem są tylko długi wymienione w art. 491²¹ ust. 2 (m.in. alimenty, grzywny orzeczone przez sąd).

Szczegóły trybu konsumenckiego opisujemy w poradniku Upadłość konsumencka.

Ryzyka, o których musisz wiedzieć

• Spóźnienie z wnioskiem jako przedsiębiorca nie blokuje już upadłości konsumenckiej – dawny przepis (art. 491⁴) uchylono 24 marca 2020 r. Sąd może jednak ocenić je jako rażące niedbalstwo, co wydłuża plan spłaty do 84 miesięcy (art. 491¹⁵ ust. 1a). Niezłożenie wniosku może też skutkować zakazem prowadzenia działalności (art. 373).
• Celowe pogłębianie niewypłacalności (np. trwonienie majątku, celowe niepłacenie długów) prowadzi do odmowy oddłużenia (art. 491^14a).
• Wierzyciel może złożyć wniosek o Twoją upadłość przez rok od wykreślenia z CEIDG – postępowanie toczy się wtedy według przepisów o upadłości konsumenckiej (art. 8 Prawa upadłościowego).

Czy wystarczy zawiesić działalność?

Zwykle nie. W praktyce sądy wymagają wykreślenia z CEIDG – osoba, która działalność tylko zawiesiła, nadal figuruje w ewidencji jako przedsiębiorca. Przepis nie rozstrzyga tego wprost, dlatego przed złożeniem wniosku najbezpieczniej zakończyć działalność.

Rozdział 07 / 14

Jak ogłosić upadłość firmy? Wniosek krok po kroku

Kto może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości?

Wniosek może złożyć dłużnik albo każdy z jego wierzycieli osobistych, a w określonych przypadkach także m.in. kurator, likwidator czy zarządca sukcesyjny (art. 20 Prawa upadłościowego). W spółce wniosek składają osoby uprawnione do reprezentacji – zwykle zarząd.

Gdzie złożyć wniosek? Tylko przez KRZ

Wniosek kieruje się do sądu rejonowego – sądu gospodarczego właściwego dla głównego ośrodka podstawowej działalności dłużnika (art. 18–19 Prawa upadłościowego).

W sprawach przedsiębiorców wszystkie pisma – także wniosek – składa się wyłącznie przez system teleinformatyczny Krajowego Rejestru Zadłużonych (portal krz.ms.gov.pl). Potrzebny jest podpis kwalifikowany, podpis zaufany lub podpis osobisty albo uwierzytelnienie w systemie. Pismo złożone w inny sposób nie wywołuje skutków prawnych (art. 216a Prawa upadłościowego). Akta prowadzi się elektronicznie, a obwieszczenia publikuje się w KRZ.

Ile kosztuje ogłoszenie upadłości firmy w 2026 r.?

Do wniosku dołącza się dowód wpłaty zaliczki. Jeśli go brakuje, sąd wzywa do uzupełnienia w terminie tygodnia, a po jego bezskutecznym upływie wniosek zostaje zwrócony (art. 22a Prawa upadłościowego). Koszty pomocy prawnej ustalamy indywidualnie, po zapoznaniu się ze sprawą.

Co przygotować do wniosku?

Wniosek o upadłość przedsiębiorcy w praktyce – etapy

1. Złożenie wniosku. Analizujemy sytuację firmy, wybieramy drogę (upadłość, restrukturyzacja, a przy JDG – ewentualnie upadłość konsumencka po zamknięciu działalności), kompletujemy dokumenty i składamy wniosek przez KRZ.
2. Lista niezapłaconych zobowiązań. Rzetelny spis wierzycieli i długów to podstawa wniosku. Po ogłoszeniu upadłości wierzyciele zgłaszają wierzytelności syndykowi, a ten sporządza listę wierzytelności – czyli spis długów, które zostaną uwzględnione przy podziale środków.
3. Rozpatrzenie wniosku przez sąd i ogłoszenie upadłości. Sąd orzeka zwykle na posiedzeniu niejawnym, a postanowienie powinien wydać w ciągu 2 miesięcy od złożenia wniosku (art. 27 ust. 1 i 3 Prawa upadłościowego). To termin instrukcyjny – w praktyce czas zależy od sądu. Zażalenie sąd II instancji rozpoznaje w ciągu miesiąca. Po ogłoszeniu upadłości syndyk przejmuje zarząd majątkiem firmy (masą upadłości).
4. Spłacanie zobowiązań z wpływających środków. Syndyk sprzedaje majątek (likwidacja masy upadłości), ściąga należności firmy i dzieli uzyskane środki między wierzycieli według planu podziału. Wierzyciele zabezpieczeni (np. hipoteką) zaspokajają się z ceny przedmiotu zabezpieczenia.
5. Zakończenie postępowania. Spółka zostaje wykreślona z rejestru. Przedsiębiorca – osoba fizyczna ma 30 dni od obwieszczenia o zakończeniu postępowania, by wnioskować o plan spłaty lub umorzenie pozostałych długów (art. 369).

Rozdział 08 / 14

Skutki ogłoszenia upadłości firmy

Syndyk i masa upadłości

W postanowieniu o ogłoszeniu upadłości sąd wyznacza syndyka. Od tego dnia majątek firmy tworzy masę upadłości – obejmuje on majątek z dnia ogłoszenia upadłości oraz nabyty w toku postępowania (art. 61–62 Prawa upadłościowego). Syndyk zarządza masą, sprzedaje ją i dzieli środki między wierzycieli.

Upadły musi wydać syndykowi cały majątek i dokumenty dotyczące działalności, potwierdzić to oświadczeniem na piśmie i udzielać wyjaśnień (art. 57 ust. 1–2). Niewykonanie tych obowiązków i utrudnianie postępowania może skutkować zakazem prowadzenia działalności (art. 373).

Długi, odsetki i egzekucje

• Wymagalność. Z dniem ogłoszenia upadłości zobowiązania pieniężne upadłego stają się wymagalne, nawet jeśli termin płatności jeszcze nie minął (art. 91).
• Odsetki. Z masy upadłości zaspokaja się odsetki tylko za okres do dnia ogłoszenia upadłości. Odsetki od wierzytelności zabezpieczonych hipoteką lub zastawem pokrywa się wyłącznie z przedmiotu zabezpieczenia (art. 92).
• Egzekucje komornicze. Postępowania egzekucyjne dotyczące majątku wchodzącego do masy zostają z mocy prawa zawieszone w dniu ogłoszenia upadłości i umorzone po uprawomocnieniu się postanowienia. Nowych egzekucji nie można wszcząć (art. 146).
• Umowy. Do umów wzajemnych, które nie zostały wykonane, stosuje się szczególne przepisy Prawa upadłościowego (art. 98 i nast.) – o losie konkretnej umowy decydują jej rodzaj i stan wykonania.

Upadłość firmy a pracownicy

Pracownicy z niewypłaconymi należnościami są wierzycielami upadłej firmy i uczestniczą w postępowaniu. Mogą składać pisma w postępowaniu tradycyjnie, bez korzystania z systemu KRZ (art. 216aa Prawa upadłościowego). Kwestie wypłat zaległych wynagrodzeń, wypowiedzeń i odpraw regulują także przepisy prawa pracy i odrębne ustawy – zakres ochrony zależy od konkretnej sytuacji, dlatego omawiamy go przy analizie sprawy.

Gdzie widać upadłość? KRZ

Postanowienie o ogłoszeniu upadłości obwieszcza się w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, który zastąpił obwieszczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Rejestr jest jawny – każdy może sprawdzić przez internet, czy firma jest w upadłości (art. 4 ustawy o KRZ). Co do zasady dane widnieją w KRZ przez 10 lat od zakończenia lub umorzenia postępowania (art. 11 ustawy o KRZ).

Rozdział 09 / 14

Upadłość czy restrukturyzacja firmy?

Upadłość kończy działalność firmy. Restrukturyzacja służy temu, by firmę uratować: dłużnik zawiera z wierzycielami układ (np. rozłożenie długów na raty, częściowe umorzenie), a w czasie postępowania jest chroniony przed upadłością. Jeśli firma ma szansę na rentowną działalność, restrukturyzację warto rozważyć zanim upłynie 30 dni na wniosek o upadłość.

Restrukturyzacja firmy – co to jest?

Postępowania restrukturyzacyjne reguluje Prawo restrukturyzacyjne (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 533). Ustawa przewiduje cztery postępowania:

1. Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) – dłużnik sam zbiera głosy wierzycieli przy udziale nadzorcy układu, a sąd na końcu zatwierdza przyjęty układ.
2. Przyspieszone postępowanie układowe (PPU).
3. Postępowanie układowe (PU).
4. Postępowanie sanacyjne.

Opłata od wniosku o zatwierdzenie układu lub o otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego wynosi 1000 zł (art. 74 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych).

Postępowanie sanacyjne – co to jest?

Sanacja (z łac. sanatio – uzdrowienie) to jedno z czterech sądowych postępowań restrukturyzacyjnych. Otwiera je sąd, a od dnia otwarcia nie można ogłosić upadłości dłużnika (art. 9a Prawa upadłościowego). W postępowaniu bierze udział wyznaczony przez sąd zarządca lub nadzorca, który pomaga też w negocjacjach z wierzycielami (art. 25a Prawa restrukturyzacyjnego). Celem jest – jak w pozostałych postępowaniach – przyjęcie i zatwierdzenie układu. Czy sanacja jest dla Twojej firmy właściwym trybem, zależy od jej sytuacji: struktury wierzycieli, zabezpieczeń, egzekucji w toku i planu naprawy.

Pierwszeństwo restrukturyzacji przed upadłością

• Od dnia otwarcia przyspieszonego postępowania układowego, postępowania układowego lub sanacji – a w PZU od dnia obwieszczenia o dniu układowym – nie można ogłosić upadłości dłużnika (art. 9a Prawa upadłościowego, w brzmieniu od 23.08.2025 r.).
• Jeżeli wpłyną jednocześnie wniosek restrukturyzacyjny i wniosek o upadłość, sąd najpierw rozpoznaje wniosek restrukturyzacyjny (art. 9b).
• Otwarcie postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenie układu w PZU może wyłączyć winę za niezłożenie wniosku o upadłość, a więc i odszkodowanie z art. 21 ust. 3. Zatwierdzenie układu zwalnia też członków zarządu z odpowiedzialności z art. 299 k.s.h.

Nowelizacja Prawa restrukturyzacyjnego od 23 sierpnia 2025 r.

Najważniejsze zmiany:

• Test zaspokojenia. Sporządza się wycenę przy kontynuacji działalności i przy upadłości oraz porównuje, w jakim stopniu wierzyciele zostaną zaspokojeni w każdym wariancie. Mikroprzedsiębiorcy są z tego obowiązku zwolnieni (art. 10a Prawa restrukturyzacyjnego).
• Kryterium najlepszego interesu wierzycieli. Sąd odmówi zatwierdzenia układu, jeśli sprzeciwiający się wierzyciel byłby na nim w gorszej sytuacji niż w upadłości lub egzekucji (art. 165 ust. 2).
• Cross-class cram-down. Układ może zostać przyjęty mimo braku większości w części grup wierzycieli. Warunek: za układem głosuje większość grup – w tym grupa wierzycieli zabezpieczonych lub uprzywilejowanych – albo co najmniej jedna grupa wierzycieli, którzy w upadłości otrzymaliby jakiekolwiek środki. Obowiązuje reguła bezwzględnego pierwszeństwa (art. 119 ust. 3–6).
• Obowiązkowe grupy wierzycieli zabezpieczonych. Wierzyciele zabezpieczeni rzeczowo tworzą odrębne grupy. Mogą być objęci układem, ale bez swojej zgody nie mogą otrzymać mniej niż w upadłości (art. 161, 161a). Podział na grupy może zatwierdzić sąd.
• 4 miesiące w PZU. Na złożenie wniosku o zatwierdzenie układu dłużnik ma teraz 4 miesiące zamiast 3; po tym terminie postępowanie umarza się z mocy prawa (art. 211 ust. 2, art. 215, art. 218a).
• Wsparcie negocjacji. Nadzorca lub zarządca pomaga w negocjacjach z wierzycielami; możliwy jest udział mediatora (art. 25a).
• Nowe finansowanie i mali wierzyciele. Ustawa uprzywilejowuje nowe finansowanie oraz wierzycieli będących mikroprzedsiębiorcami (art. 162 ust. 2).

Kiedy restrukturyzacja jest lepsza od upadłości?

Restrukturyzacja ma sens zwłaszcza wtedy, gdy:

• firma ma realne przychody i problem dotyczy głównie zaległości, a nie braku rynku;
• wierzyciele mogą więcej odzyskać przy kontynuacji działalności niż przy likwidacji (to właśnie bada test zaspokojenia);
• grozi lub trwa egzekucja, która może zablokować działalność;
• termin na wniosek o upadłość jeszcze biegnie albo dopiero się rozpoczął.

Upadłość bywa jedynym rozsądnym wyjściem, gdy firma nie ma perspektyw na zyskowną działalność, a dalsze funkcjonowanie powiększałoby tylko długi i ryzyko osobiste zarządu.

Rozdział 10 / 14

Upadłość gospodarcza a upadłość konsumencka

Jeśli osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą i jest niewypłacalna, powinna ogłosić upadłość jako przedsiębiorca. Jeśli działalności już nie prowadzi (wykreślenie z CEIDG), może ogłosić upadłość konsumencką. Upadłość przedsiębiorcy to postępowanie bardziej sformalizowane i droższe, które nie zawsze kończy się oddłużeniem.

Dawniej mówiło się, że upadłość gospodarcza jest „łatwiejsza”, bo przy wniosku przedsiębiorcy sąd nie bada moralności płatniczej. To porównanie straciło aktualność. Od 24 marca 2020 r. przyczyn niewypłacalności nie bada się na etapie ogłoszenia także w upadłości konsumenckiej. W obu trybach ocenia się je dopiero przy planie spłaty (art. 369 ust. 3, art. 370a, art. 491^14a, art. 491¹⁵ Prawa upadłościowego). Dziś to upadłość przedsiębiorcy jest trudniejsza i droższa.

„

Porada, która może Ci pomóc: jeśli prowadzisz JDG i od ponad 3 miesięcy nie płacisz części rachunków, nie odkładaj decyzji. W ciągu 30 dni możesz jeszcze wybrać między restrukturyzacją, upadłością przedsiębiorcy a zamknięciem firmy i upadłością konsumencką. Po tym czasie część dróg nadal jest otwarta, ale każda wiąże się z większym ryzykiem.

Rozdział 11 / 14

Szybki test: czy Twoja firma jest niewypłacalna? Czy musisz złożyć wniosek?

Odpowiedz na pytania „tak” lub „nie”. Test nie zastępuje porady prawnej, ale pokaże, czy masz powód do pilnego działania.

Jak czytać wynik?

• „Tak” na pytanie 1 lub 3 – ustawa domniemywa niewypłacalność (art. 11 ust. 1a, art. 11 ust. 2 i 5). Najpewniej biegnie już 30-dniowy termin na wniosek (art. 21 ust. 1).
• „Tak” na pytania 1 i 2 oraz 6 – ciąży na Tobie osobisty obowiązek złożenia wniosku, a jego zaniechanie grozi odpowiedzialnością opisaną w rozdziale Obowiązek 30 dni.
• „Tak” na pytanie 4 lub 5, ale „nie” na 1 i 3 – firma może jeszcze nie być niewypłacalna w rozumieniu ustawy, ale to dobry moment, by rozważyć restrukturyzację.
• „Tak” na pytanie 7 – działaj natychmiast. Każdy kolejny dzień zwiększa ryzyko odpowiedzialności, choć nadal można ograniczyć jej skutki.
• Same odpowiedzi „nie” – na dziś nie ma podstaw do wniosku o upadłość. Regularnie monitoruj płynność.

Rozdział 12 / 14

Jak pomagamy przedsiębiorcom

Nie wiesz, jak postępować?

Nasza praktyka pokazuje, że większość przedsiębiorców nie wie, jak postępować, gdy firma traci płynność. Dlatego warto skorzystać z pomocy kancelarii z doświadczeniem. Nie odkładaj decyzji: im wcześniej zasięgniesz porady, tym więcej masz możliwości – od restrukturyzacji, przez upadłość z ograniczeniem ryzyka dla zarządu, po oddłużenie właściciela JDG.

Posiadamy doświadczenie prowadzenia upadłości gospodarczej niewypłacalnych:

• przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą,
• wspólników spółek osobowych,
• spółek kapitałowych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.

Kto zajmie się Twoją sprawą?

Kancelaria Prawna Res Cogitans działa od 2004 r. Nasz zespół to radcy prawni, adwokaci i ekonomiści – dla firm to ważne, bo decyzja o upadłości lub restrukturyzacji wymaga zarówno oceny prawnej, jak i analizy finansowej: płynności, bilansu i realności planu naprawy. Współpracujemy także z notariuszami, biegłymi, doradcami podatkowymi i agentami nieruchomości.

• Od 2004 r.na rynku usług prawnych
• 100%zaangażowania

Jak wygląda współpraca?

1. Pierwszy kontakt – telefon, e-mail lub formularz. Krótko opisujesz sytuację firmy.
2. Analiza – sprawdzamy dokumenty finansowe, listę wierzycieli, zabezpieczenia i egzekucje. Ustalamy, kiedy wystąpiła niewypłacalność i jaki termin biegnie.
3. Rekomendacja – proponujemy drogę: restrukturyzację, upadłość przedsiębiorcy albo (przy JDG) zamknięcie działalności i upadłość konsumencką. Mówimy wprost o ryzykach.
4. Przygotowanie i złożenie wniosku – kompletujemy dokumenty i składamy pisma przez KRZ.
5. Reprezentacja w postępowaniu – kontakt z sądem, syndykiem lub nadzorcą, a przy JDG – wniosek o plan spłaty i umorzenie długów.

Trójmiasto, Pomorze i cała Polska

Spotykamy się w biurach w Wejherowie, Gdyni i Gdańsku-Wrzeszczu – obsługujemy przedsiębiorców z Trójmiasta i całego Pomorza (upadłość firmy Gdańsk, restrukturyzacja firmy Gdynia, sprawy z Wejherowa i okolic). Ponieważ w sprawach przedsiębiorców wszystkie pisma składa się elektronicznie przez KRZ, prowadzimy też sprawy firm z całej Polski – z kontaktem telefonicznym, mailowym lub przez wideorozmowę. Adresy biur znajdziesz na stronie Kontakt.

Rozdział 13 / 14

Zmiany w prawie dla przedsiębiorców – chronologia

Rozdział 14 / 14

FAQ – upadłość firmy i przedsiębiorcy